w trosce o prawidłowy przebieg rozwoju mowy

Porady logopedy

Co powinniśmy jako rodzice wiedzieć…?

O głosce /r/     

Nie wymagajmy od trzy-, czterolatków wymowy głoski /r/. Nasze dziecko ma prawo mówić na rower /jowej/ lub /lowel/. Nie jest to wada wymowy, w tym wieku wymawianie /j/ lub /l/ zamiast /r/ jest normalne.

Prawidłowo brzmiące /r/ może pojawić się nawet około 7 roku życia!

Jeśli natomiast zamiast /r/ usłyszymy gardłowy dźwięk albo zauważymy, że przy jej wymawianiu dziecko wsuwa język między zęby, to jest to nieprawidłowość. W tym wypadku trzeba jak najszybciej zasięgnąć porady logopedy.

O trudnych spółgłoskach

–      Nie wymagajmy od trzy-, czterolatków prawidłowej wymowy głosek /sz., ż, cz, dż/.

    Głoski te pojawiają się równie późno jak /r/. Mogą powstać około 5, 6 roku życia.Na przykład trzy-, czterolatek ma prawo /żabę/ nazwać /zabą/ lub /ziabą/.

   Jeśli natomiast zauważymy, że dziecko przy wymawianiu tych głosek wsuwa język między zęby, to koniecznie zasięgnijmy porady logopedy, bowiem nawyk ten będzie się utrwalał i stanie się trudny do usunięcia, a nie skorygowany pozostanie na całe życie.     

O jąkaniu

–          We wczesnym dzieciństwie (między drugim, a trzecim rokiem życia, a czasami też u sześciolatków) może pojawić się tzw. jąkanie rozwojowe (lekkie zacinanie się, powtarzanie sylab). Niemal wszystkie dzieci z niego wyrastają,

Przy nieodpowiednim podejściu ze strony opiekunów, rozwojowa dolegliwość może przerodzić się w typowe jąkanie.  Rozmawiajmy z dzieckiem w wolnym tempie, nie zadawajmy zbyt wielu pytań naraz, nie przerywajmy wypowiedzi dziecka. Jeśli coś nas niepokoi w tym temacie, porozmawiajmy z logopedą.

O poprawnym mówieniu przez rodziców

–   Mówcie do dziecka w sposób poprawny, powoli i wyraźnie. Unikajcie sztucznego spieszczania  i używania tzw. języka dziecinnego.  To dzieci uczą się mowy od rodziców,  a nie odwrotnie.          To my mamy dostarczać prawidłowych wzorców wypowiedzi.

O lateralizacji /czyli przewadze jednej strony jego ruchowych czynności/

–      Praworęczność zwykle ustala się wcześniej, około 2-3 r.ż. , leworęczność w wieku 3-4 lat. Ostatecznie dominacja

ręki w większości przypadków ustala się do 6 r.ż.

Nie należy w okresie kształtowania się mowy, dziecka leworęcznego zmuszać do pisania prawą ręką. W konsekwencji może to prowadzić do zaburzeń funkcjonowania mowy, zacinania  i jąkania.

 O opóźnionym rozwoju mowy

–      Jeśli zauważymy u dziecka opóźniony rozwój mowy, warto pomyśleć o zapisaniu go do przedszkola lub postarać się zwiększyć ilość kontaktów z innymi dziećmi. Wpływ grupy rówieśniczej mobilizuje do mówienia, a zabawa stwarza sprzyjające sytuacje aktywizujące spontaniczna mowę dziecka.

  O oddychaniu

–    Jeśli zauważymy, ze dziecko oddycha ustami, koniecznie poszukajmy przyczyny.

Konsekwencje oddychania ustami mogą być nieodwracalne

Co jeszcze warto wiedzieć….

–       Umiejętnie pozwalajmy dziecku na korzystanie z telewizora, komputera. Długie „przesiadywanie” przed jednym, czy drugim powoduje bombardowanie niedojrzałego jeszcze układu nerwowego dziecka.

–       Nie podawajcie już w wieku 3, 4 lat smoczka, czy butelki ze smoczkiem dziecku. Zwracajcie uwagę, by dziecko nie ssało palca. Następstwem mogą być wady zgryzu, co przyczynia się z kolei do wady wymowy np.: wymowa międzyzębowa.

–        Zwracajcie uwagę, aby dziecko w czasie snu oddychało nosem. W przypadku, gdy dziecko oddycha ustami, poproście pediatrę o ustalenie przyczyny.

 –       Zachęcajcie dziecko do mówienia ( nie zmuszajcie), chwalcie je za każdy przejaw aktywności w mówieniu, nagradzajmy pochwałą każde, nawet najmniejsze osiągnięcie dziecka.

–      Dyskretnie poprawiajmy błędy językowe dziecka, nie ośmieszajmy go z ich powodu, nie żądajmy, by kilkakrotnie powtarzało dane słowo, nie rozmawiajmy o tych trudnościach  przy dziecku z innymi. Hamuje to chęć mówienia, a co za tym idzie dalszy rozwój mowy.

–      Zachęcajmy dziecko do wypowiedzi, do wyrażania swoich uczuć. Pytajmy co działo się  w przedszkolu, na wycieczce…itp.

Powodzenia!!!                                                                              

                                                                                                                     Opracowała- logopeda Aldona Czyżewska